YA nedir? Bu ad nereden geliyor? Nasıl türetilmiştir?
Bu sözcüğün çıkış, daha doğrusu türetiliş öyküsünü ben bir kaç kez dinlemiştim. Kaynak
1969-70 dolaylarında ODTÜ kampusunda faaliyete geçen TÜBİTAK Yöneylem Araştırması
Ünitesidir.
Osman Oğuz,
Bilkent Üniversitesi
Yöneylem araştırmasının tarihsel gelişimine bakıldığında
1935 yılına kadar dayanır. Bu tarihte radyo dalgaları göndererek uçakların yerini
tespit çalışmaları İngiltere Orfodness'te başlayıp Bawdsey'de devam etti.
1936-1937 yıllarında sonuca ulaşıldı ve radar bulundu. 1938 yılında Bawdsey'deki
bilim adamları grubunun başında olan ve yapılan işlerin etkinliğinin ölçülmesini
yürüten A.P. Rowe ilk defa "Operational Rearch" deyimini kullandı. 1948 yılında
Blackett İngiltere'de amirallik için bir grup kurdu ve "Operasyonel Seviyede
Bilim Adamları" isimli memorandumunu yazdı. Paralel çalışmalar ABD'de 1942 yılında
başladı. Baker'ın başkanlığında donanmada ilk OR grubu kuruldu. Daha sonra fizikçi
Philip Morse ve MIT'den transistörler üzerindeki çalışmalarıyla daha sonra nobel
ödülü kazanacak olan William Shockley'in dahil olduğu OR grubu kuruldu. Kanada'da
paralel olarak 1942 yılında üç adet OR grubu kuruldu. II. Dünya savaşının sona
ermesinden sonra bu uzmanlar askeri kurumlardan sivil kurumlara yöneldiler.
AIEE (American Institute of Industrial Engineering) derneği 1948'de, ORSA (Operations
Research Society of America) 1952'de ve TIMS (The Institute of Management Science)
1953'te ABD'de kuruldu.
Ataç Soysal, Doğuş Üniversitesi